Phớt bơm hóa chất Viton FKM, PTFE chịu axit, kiềm, dung môi tới 260°C

Phớt bơm hóa chất (chemical pump seal) là bộ làm kín đầu trục của bơm chạy axit, kiềm hoặc dung môi. Phần cao su không dùng NBR thường mà dùng Viton FKM, EPDM hoặc PTFE; Viton chịu 200°C, PTFE chịu 260°C.

Phớt bơm hóa chất hỏng ra sao khi chọn sai vật liệu

Cao su thường tiếp xúc axit sulfuric (H2SO4), axit clohydric (HCl), axit nitric (HNO3) đậm đặc hoặc dung môi sẽ phồng, giòn dần và có thể bốc khói. Chọn sai vật liệu, phớt hỏng sau vài ngày, hóa chất rò xuống bệ máy và dây chuyền phải dừng để thay. Vì vậy phải chọn theo môi chất, nồng độ và nhiệt độ thực.

Phân loại theo kết cấu làm kín

Bốn kết cấu dưới đây khác nhau ở dải áp và kiểu bơm.

• Phớt cơ khí: hai mặt phẳng, một quay một tĩnh, lò xo ép sát; hợp bơm ly tâm có áp trên 10 bar, xem phớt mặt chà.
• Phớt môi: vành cao su có lò xo ôm trục, dễ thay, dùng cho bơm áp tới khoảng 10 bar; cùng họ với phớt chắn dầu TC.
• Phớt ống xếp cao su: ống cao su co giãn đỡ mặt ma sát, thường ở bơm chìm và bơm nước cỡ nhỏ.
• Phớt dạng hộp (cartridge): toàn bộ mặt ma sát, lò xo, gioăng nằm sẵn trong vỏ thép không gỉ và lên trục nguyên cụm; hay có ở bơm Grundfos.

Thông số kỹ thuật phớt bơm hóa chất

Bảng liệt kê vật liệu, độ cứng, màu và giới hạn của phớt dùng cho bơm hóa chất.

Chỉ tiêu	Giá trị
Cao su dùng được	Viton FKM, FFKM, Neoprene, EPDM
Vòng đệm trơ hóa học	PTFE
Độ cứng	60 đến 80 Shore A
Viton FKM	màu nâu, độ cứng thường 70 Shore A, tới 200°C
PTFE	màu trắng, tới 260°C
NBR	tới 120°C, không dùng cho axit đặc
EPDM	tới 120°C
Màu phổ biến	đen, trắng, xanh, đỏ
Phớt môi, áp làm việc	tới khoảng 10 bar
Phớt cơ khí, áp làm việc	trên 10 bar
Kích thước	theo bản vẽ hoặc mẫu cũ, ba số trục, ngoài, rộng
Làm khuôn theo mẫu	5 đến 10 ngày

So sánh NBR, Neoprene, EPDM, Viton FKM và PTFE cho phớt bơm hóa chất

Bảng 5 vật liệu xếp theo nhiệt độ tối đa, kèm mức chịu axit, kiềm, dung môi và màu để nhận biết.

Vật liệu	Màu	Nhiệt tối đa	Axit	Kiềm	Dung môi
NBR	đen	120°C	loãng	tốt	kém
Neoprene (CR)	đen hoặc xám	100°C	loãng đến trung bình	tốt	trung bình
EPDM	đen	120°C	loãng	xuất sắc	kém
Viton (FKM)	nâu	200°C	đặc tới 98%	tốt	xuất sắc
PTFE (Teflon)	trắng	260°C	xuất sắc	xuất sắc	xuất sắc

Chọn vật liệu theo môi chất, nồng độ và nhiệt độ

Dầu và mài mòn dưới 120°C thì NBR đủ. Hóa chất kèm nhiệt tới 200°C thì dùng Viton FKM; phần lớn phớt bơm hóa chất chọn Viton vì vừa kháng hóa chất vừa bền mài mòn. Amine, xeton (acetone, MEK) hoặc hơi nước nóng làm Viton hỏng nhanh, khi đó chuyển sang PTFE hoặc FFKM. Phần gioăng đi kèm xem thêm gioăng cao su chịu hóa chất.

Viton thường lắp ở nhà máy phân bón, xi mạ, xử lý nước thải và bể axit tẩy rỉ; ở dầu khí, FKM chịu hydrocacbon và H2S còn NBR, Neoprene hỏng nhanh. Với axit sulfuric đặc ở nhà máy acquy, PTFE mềm làm môi hoặc vòng đệm trong phớt cơ khí.

Bảng tra cỡ phớt bơm hóa chất có sẵn

Ba nhóm phớt dùng cho bơm hóa chất đang có trong kho.

Nhóm	Sản phẩm	Trục (mm)	Dày (mm)	Số cỡ
Bơm nước	Phớt máy bơm nước	25 đến 50	7 đến 12	30
Viton FKM	Phớt chắn dầu Viton FKM	15 đến 85	7 đến 12	30
Silicone và PTFE	Phớt chắn dầu silicone và PTFE	15 đến 185	7 đến 15	30

Bảng giá phớt bơm hóa chất

Giá tham khảo tính từ cỡ nhỏ đến cỡ lớn, chưa gồm VAT 8%; đơn lớn có giá thấp hơn.

Nhóm	Khoảng giá
Phớt silicone và PTFE	từ 13.000 đ lên đến 325.000 đ
Phớt Viton FKM	từ 10.000 đ lên đến 295.000 đ
Phớt máy bơm nước	từ 12.000 đ lên đến 235.000 đ

Đặt phớt bơm hóa chất theo ba số đo

Số cần báo gồm đường kính trục, đường kính ngoài, chiều rộng, rồi tên hóa chất, nồng độ và nhiệt độ. Cỡ ngoài bảng thì thêm mã bơm. Phớt không có mã hãng vẫn làm được: đo mẫu cũ, xác định biên dạng rồi làm khuôn trong 5 đến 10 ngày. Nhóm chịu nóng liên quan xem ở phớt chịu nhiệt.

Câu hỏi thường gặp về phớt bơm hóa chất