Cây nhựa PA tròn đặc D10 đến D250: thông số, hút ẩm, tiện theo bản vẽ

Cây nhựa PA, còn gọi cây nylon, là phôi polyamide PA6 hoặc PA66 dạng trụ tròn đặc, màu trắng sữa hoặc đen. Đường kính từ D10 đến D250, mỗi cây dài 1 mét, cắt ngắn theo bản vẽ. Tỷ trọng 1.14 g/cm³, bền kéo 79 đến 90 MPa khi khô, nên hay tiện thành bánh răng, bạc và con lăn thay chi tiết kim loại.

Cây nhựa PA là gì, khác cây nhựa MC thế nào

Cây nhựa PA được ép đùn từ hạt nylon. Cây nhựa MC cùng gốc nylon 6 nhưng đúc khối từ monomer, đường kính lớn hơn và ứng suất bên trong thấp hơn. Phi trên D200 hoặc khối lớn nên lấy MC, vì tiện ra ít cong. Dạng tấm của PA xem ở tấm nhựa PA.

Thông số kỹ thuật cây nhựa PA

PA6 chạy liên tục 85°C trong 5.000 giờ, PA66 được 95°C. PA6 nóng chảy ở 220°C, PA66 ở 260°C. Tỷ trọng 1.14 g/cm³ làm cây chìm trong nước; độ ngậm nước cân bằng khoảng 3% là chỉ tiêu cần tính trước khi tiện chi tiết lắp khít.

Tính chất	Giá trị
Tên gọi khác	nylon, PA6, PA66, nhựa PA trắng sữa
Màu	trắng sữa (màu gốc) và đen
Cỡ phi có sẵn	D10, D15, D20, D25, D30, D40, D50, D60, D80, D100, các cỡ tới D250
Chiều dài mỗi cây	1 mét, cắt ngắn theo yêu cầu
Tỷ trọng	1.14 g/cm³ (PA66: 1.14 đến 1.15)
Nhiệt độ chạy liên tục	85°C với PA6, 95°C với PA66 (mốc 5.000 giờ)
Nhiệt độ chịu ngắn hạn	160°C với PA6, 170°C với PA66
Nhiệt độ thấp nhất	-40°C với PA6, -30°C với PA66
Điểm nóng chảy	220°C với PA6, 260°C với PA66
Độ bền kéo (mẫu khô)	79 đến 80 MPa với PA6, 85 đến 90 MPa với PA66
Độ ngậm nước	cân bằng khoảng 3.0% (PA6) và 2.8% (PA66); ngâm bão hòa khoảng 9% (PA6)
Môi chất	chịu dầu, mỡ, nhiên liệu; tránh axit mạnh, kiềm mạnh, nước nóng lâu dài, ngoài trời

So sánh cây nhựa PA với cây nhựa POM và cây nhựa PE

PA chịu kéo gấp nhiều lần cây nhựa PE, nhưng ngậm nước nhiều hơn cây nhựa POM. Số lấy theo datasheet: PA tính theo PA6 và PA66, POM theo POM-C và POM-H, PE theo HDPE.

Hạng mục	Cây nhựa PA	Cây nhựa POM	Cây nhựa PE (HDPE)
Tỷ trọng (g/cm³)	1.14 đến 1.15	1.41 đến 1.43	0.95 đến 0.96
Làm việc liên tục	85°C (PA6), 95°C (PA66)	100°C (POM-C), 90°C (POM-H)	80°C
Bền kéo (MPa)	79 đến 90	66 đến 79	22 đến 32
Độ ngậm nước	2.8 đến 3.0% khi cân bằng với không khí	0.2% sau 24 giờ ngâm	0.01% sau 24 giờ ngâm
Hợp với	tải nặng, nóng, va đập	dung sai chặt, ít đổi theo mùa	chỗ ẩm ướt, ngâm nước

Bảng tra phi cây nhựa PA theo chi tiết cần tiện

Mỗi chi tiết có dải phi riêng, từ D20 cho bạc nhỏ tới D250 cho con lăn lớn. PA được chọn khi chi tiết chịu tải vừa, quay hoặc trượt, ở chỗ khó bôi trơn; chi tiết gánh tải chính của kết cấu thì không dùng PA.

Chi tiết tiện	Phi hay dùng	Ngành hay dùng	Thay cho
Bánh răng, nhông xích	D50 đến D200	đóng gói, in ấn, dệt may	thép, đồng; chạy êm hơn
Bạc trượt, bạc lót	D25 đến D100	cơ khí chế tạo, thực phẩm	đồng thau, inox
Con lăn, puly	D60 đến D250	dệt may, khai khoáng, xi măng	thép; không gỉ, nhẹ hơn
Cữ dẫn hướng, cam	D30 đến D80	đóng gói, dệt may	thép; giữ hình dưới tải
Chi tiết thay đồng, thay thép	D20 đến D150	nhiều ngành	đồng, thép; đỡ bôi trơn

Lỗi thường gặp ở cây nhựa PA và cách xử lý

Phần lớn chi tiết PA hỏng sau lắp là do hút ẩm: cây khô trong kho nở dần khi ra môi trường ẩm. Khi hút 3% nước, kích thước đổi khoảng 0.5%, đủ để bạc lắp khít bị bó trục. Bốn lỗi sau gặp nhiều khi tiện cây PA.

Hiện tượng	Nguyên nhân	Cách xử lý
Ban đầu khít, vài tuần sau chạy bị kẹt	PA hút ẩm từ không khí rồi nở	Để khe hở lớn hơn mức thiết kế cho kim loại; hoặc ngâm chi tiết trong nước ấm vài ngày cho nở hết, sau đó tiện tinh
Chi tiết bị cong khi tháo khỏi mâm cặp	Cây phi lớn còn ứng suất bên trong	Tiện thô, nghỉ một ngày rồi tiện tinh; phi lớn thì dùng MC
Số đo lệch vài phần mười milimét	Đo khi chi tiết mới tiện xong còn nóng	Chờ nguội hoàn toàn rồi mới đo
Chi tiết chính xác nở ngay sau khi tiện	Tưới nguội bằng dung dịch gốc nước, PA hút ngay	Tránh dung dịch gốc nước với chi tiết cần dung sai chặt

Chi tiết ngâm nước hoặc ở chỗ ẩm liên tục thì bỏ PA, chuyển sang POM hoặc PE. Ngược lại, hút ẩm làm PA dai hơn và bớt giòn, có lợi cho chi tiết chịu va đập.

Báo giá cây nhựa PA

Giá cây nhựa PA tùy đường kính, mác PA6 hay PA66, màu và tổng chiều dài. Khi hỏi giá, nêu phi, tổng chiều dài và số đoạn cần cắt. Cắt nhiều đoạn ngắn tốn công hơn cắt đôi, và mỗi lần gá lên mâm cặp hao 20 đến 30mm ở đầu cây, phần hao này phải cộng thêm. Hàng phi phổ thông giao trong 1 đến 3 ngày.

Cắt cây nhựa PA bằng máy CNC theo bản vẽ

Kho cắt cây PA thành đoạn ngắn, tiện và phay theo bản vẽ với sai số cắt CNC ±0.3 đến 0.5mm. Chi tiết tiện xong cần để cân bằng ẩm trước khi lắp vào chỗ dung sai chặt. Quy trình và cách đặt xem ở gia công nhựa pa. Một chi tiết tiện từ cây này là bánh răng nhựa; cả nhóm thuộc nhựa MC, nhựa PA.

Câu hỏi thường gặp về cây nhựa PA