Oring cao su NBR, Viton, silicone dây 1 đến 5.5mm: chọn cỡ và vật liệu

Oring cao su (tên khác: O-ring, gioăng chữ O, ron cao su tròn) là vòng cao su có mặt cắt tròn, nằm trong rãnh của một chi tiết và bị ép bởi chi tiết kia, độ nén 15 đến 30% bề dày dây, nhờ đó làm kín. Loại NBR làm việc từ -30°C đến 120°C trong dầu, loại silicone từ -40°C đến 200°C.

Các loại oring cao su theo vật liệu và cách làm

Vật liệu quyết định môi chất và nhiệt độ chịu được, cách làm quyết định áp suất. Cả nhóm nằm trong danh mục gioăng oring.

• NBR: chịu dầu khoáng, xăng, dầu thủy lực tới 120°C; kỵ xeton, este, aldehyde.
• Viton FKM: -20°C đến 200°C, chịu nhiên liệu, axit, dung môi; xem hộp oring viton.
• Silicone: -40°C đến 200°C, hợp nước nóng, hơi, thực phẩm; trương nở trong dầu khoáng.
• PU: chịu áp tới 400 bar, mòn chậm hơn NBR 3 đến 5 lần; xem oring pu.
• Đúc sẵn và cắt nối: vòng đúc nguyên khối, không có mối dán nên chịu áp cao hơn; vòng cắt nối từ gioăng chỉ hợp đệm kín tĩnh, áp thấp.

Thông số kỹ thuật oring cao su

Dải nhiệt của từng loại cao su, mức nén cần đạt và cỡ đang bán; vòng chuyển động cần độ cứng 70 đến 90 Shore A.

Chỉ tiêu	Giá trị
Mức nén cần đạt	15 đến 30% đường kính dây
Nhiệt độ làm việc NBR	-30 đến 120°C
Nhiệt độ làm việc Viton FKM	-20 đến 200°C
Nhiệt độ làm việc silicone	-40 đến 200°C
Áp chịu được của PU	Tới 400 bar
Độ mòn của PU so với NBR	Chậm hơn 3 đến 5 lần
Độ cứng vòng chuyển động	70 đến 90 Shore A
Cỡ NBR đúc sẵn	Từ 10x2mm đến 100x6mm
Dây tròn cắt nối	Từ phi 2mm, bằng NBR, Viton FKM hoặc silicone
Dây tròn NBR	Phi 2 đến phi 80, cắt theo mét hoặc nối vòng
Hộp oring chia ngăn	270 (18 cỡ), 382, 400 và 419 chi tiết; NBR, silicone, Viton FKM
Cách ghi cỡ	Đường kính trong x đường kính dây, ví dụ 20x3mm

Bảng tra bề dày dây oring cao su

Dây 3 đến 3.5mm là cỡ bán nhiều nhất, gặp ở bơm, van, xi lanh, nắp hộp số; vòng NBR đúc sẵn có từ 10x2mm cho van nhỏ đến 100x6mm cho xi lanh máy ép.

Nhóm	Bề dày dây	Chỗ dùng
Dây nhỏ	1 đến 1.5mm	Đồng hồ đo, van khí cỡ nhỏ, nắp cảm biến
Dây vừa	2 đến 2.5mm	Bơm cỡ nhỏ, van điều khiển, khớp nối nhỏ
Dây thông dụng	3 đến 3.5mm	Bơm, van, xi lanh, nắp hộp số
Dây lớn	4 đến 5.5mm	Xi lanh thủy lực, mặt bích vừa
Dây dày	6 đến 10mm	Mặt bích lớn, thiết bị công nghiệp nặng

Đặt oring cao su theo số đo hay theo mã

Oring gọi tên bằng hai số: đường kính trong và đường kính dây, ví dụ 20x3mm là lòng 20mm, dây 3mm. Báo đường kính ngoài dễ nhầm, vì vòng ngoài 26mm có thể là 20x3 hoặc 22x2.

Đo bằng thước cặp ở trạng thái tự do, không kéo căng. Vòng đã dùng lâu bị bẹp thì đo rãnh lắp. Có mã tiêu chuẩn thì gửi thêm, song kết quả đo mới là căn cứ cuối cùng, vì một mã ở hai hệ tiêu chuẩn có thể ứng với hai cỡ khác nhau. Cần đủ cỡ cho xưởng sửa chữa thì mua hộp oring chia ngăn 270, 382, 400 hoặc 419 chi tiết.

Cách chọn oring cao su theo môi chất và áp suất

NBR đủ cho dầu thủy lực dưới 120°C. Trên mức đó, hoặc gặp nhiên liệu và hóa chất, chuyển sang Viton FKM. Chỗ nóng không dính dầu dùng silicone. Áp cao, chuyển động nhiều thì dùng PU hoặc thêm vòng chặn. Vòng ngoài bảng cỡ tiêu chuẩn làm từ dây oring cắt nối.

Môi trường	Nên chọn	Không nên
Dầu thủy lực, dầu máy, xăng	NBR	EPDM, vì trương nở ngay
Nước nóng, hơi, ngoài trời	EPDM	NBR, vì nứt do ozone
Nhiệt cao, thực phẩm	Silicone	Chỗ ma sát trượt, vì silicone chịu xé kém
Hóa chất mạnh, dầu nóng	Viton FKM	Không có loại cần tránh

Lỗi thường gặp ở oring cao su và cách xử lý

Giữ lại vòng cũ khi tháo: dấu hỏng trên vòng cho biết nguyên nhân rõ hơn mọi mô tả.

Dấu hiệu trên vòng	Nguyên nhân	Cách xử lý
Nở phồng, mềm nhũn, to ra	Sai vật liệu, hóa chất làm trương nở	Đổi loại cao su theo chất đi qua
Bẹp thành hình chữ nhật, không hồi	Nén quá mức, hoặc quá nhiệt lâu ngày	Kiểm rãnh, hạ nhiệt hoặc dùng loại chịu nhiệt hơn
Rách một phía, có đuôi phòi ra	Áp cao đẩy vòng phòi ra khe	Thêm vòng chặn, hoặc thu hẹp khe hở
Nứt chân chim khắp bề mặt	Lão hóa do ozone, tia UV	Đổi sang EPDM
Vết cắt gọn một đường	Đứt lúc lắp vì cạnh sắc hoặc ren	Bọc cạnh, bôi trơn khi lồng
Mòn nhẵn một mặt	Ma sát trượt, thiếu bôi trơn	Chọn độ cứng hợp lý, kiểm tra bôi trơn
Rò theo đường xoắn ốc	Vòng bị xoắn lúc lồng	Kiểm vòng nằm tròn đều sau khi lắp
Vòng lỏng, xoay và mòn	Rãnh quá rộng	Gia công lại rãnh về mức nén 15 đến 30%

Báo giá oring cao su

Giá phụ thuộc vật liệu, cỡ dây, làm vòng đúc sẵn hay cắt nối và số lượng từng cỡ. Để báo giá cần đường kính trong, bề dày dây và vật liệu; chưa rõ vật liệu thì gửi tên môi chất cùng nhiệt độ làm việc.

Câu hỏi thường gặp về oring cao su