Gioăng nắp hầm hàng tàu thủy EPDM, NBR, độ nén thiết kế 8 đến 20mm

Gioăng nắp hầm hàng là dải cao su đặt trong rãnh viền quanh tấm nắp hầm tàu. Khi nắp hạ xuống, dải bị ép vào thanh nén một đoạn 8 đến 20mm và chặn nước sóng, nước mưa. Kho có EPDM cho chỗ nắng và nước biển, NBR cho chỗ có dầu; bán theo mét hoặc cả cuộn.

Gioăng nắp hầm hàng làm kín bằng độ nén như thế nào

Trọng lượng tấm nắp ép gioăng xuống tới khi nắp chạm đệm thép, nên gioăng không bị ép sâu thêm dù sóng lớn. Công ước ICLL 1966 chỉ đòi nắp hầm kín thời tiết, không đòi kín nước chịu áp. Tàu dài uốn xoắn khi chạy sóng; gioăng chỉ bù được xê dịch trong phạm vi độ nén của nó. Độ kín do năm bộ phận cùng quyết định:

• Gioăng: nằm trong rãnh chữ U quanh tấm nắp và ở khe nối giữa các tấm.
• Thanh nén: gờ thép hàn lên thành miệng hầm, đỉnh bo tròn cho khỏi cứa vào gioăng.
• Đệm tựa thép: chặn độ nén ở mức thiết kế; đệm hao chừng 1mm mỗi năm và gioăng bị ép thêm đúng bằng phần hao đó.
• Chốt kẹp nhanh: giữ nắp khỏi bị sóng nhấc, không có nhiệm vụ ép gioăng.
• Rãnh thoát và van xả: đưa nước lọt qua mặt tiếp xúc ra boong.

Thông số kỹ thuật gioăng nắp hầm hàng

Xốp EPDM mềm hơn gioăng đặc nhiều nên không đo bằng thang Shore A. Mốc 5 năm chỉ đạt khi đệm tựa còn đúng độ cao.

Hạng mục	Số liệu
Độ nén thiết kế của nắp hầm	8 đến 20mm, ghi trong sổ tay hãng nắp
Tuổi thọ tham chiếu	Khoảng 5 năm nếu đệm tựa chỉnh đúng
Nhiệt độ làm việc	−40 đến 120°C
Vật liệu	Xốp EPDM đen, hợp nắng, ozone, nước biển; không hợp dầu khoáng
Mặt cắt	Hộp chữ nhật, đặc hoặc có lõi rỗng (lõi rỗng bị nén sâu hơn với cùng một lực)
Cỡ có sẵn, cao x rộng (mm)	30x50, 30x45, 30x40, 25x40, 25x35, 25x30, 20x45, 20x40, 20x35, 20x30, 15x35, 15x30, 15x25
Cuộn 25x40mm	Mỗi cuộn 40 mét, cỡ in sẵn trên cuộn
Cỡ khác	Cắt hay đùn riêng theo bản vẽ, mẫu cũ
Mức nén của xốp	30 đến 50% bề dày, quá mức đó vách bọt bị vỡ
Lực ép ở mức nén 25%	0.02 đến 0.08 MPa
Tỷ trọng	0.10 đến 0.25 g/cm³
Khi không có sổ tay	Tính 25% bề dày danh nghĩa với gioăng hộp thường
Ngưỡng thay	Vết lún bằng một nửa độ nén thiết kế, đo bằng thước chuyên dụng
Độ cứng gioăng đặc	50 ± 5 Shore A, không áp cho xốp
Lực ép gioăng hộp 90x50mm	Khoảng 9.000 N mỗi mét dài

Phân loại gioăng nắp hầm hàng theo mặt cắt

Ba nhóm chính: hộp đặc, hộp lõi rỗng và gioăng trượt CAT. Hộp ép vào thanh nén nhô, gioăng trượt tì lên thép phẳng ở khe nối. Cỡ viết theo thứ tự cao x rộng. Mã IMPA 233361 là cỡ 57x32mm bằng NBR cho nắp MacGregor, cuộn 10 mét. Cỡ 60x65 đến 100x100mm chỉ để tham chiếu; tiết diện đúng nằm trong bản vẽ nắp hầm của con tàu. Các biên dạng nhỏ cho cửa, nắp trên boong xem tại gioăng cao su định hình.

Kiểu mặt cắt	Lắp ở	Cỡ tham chiếu	Tựa lên
Hộp đặc	Chu vi nắp, nắp cỡ nhỏ	15x25 đến 30x50mm (có sẵn), 57x32, 90x50mm	Thanh nén nhô
Hộp lõi rỗng	Chu vi nắp lớn, cần nén sâu	60x65, 65x65, 75x75, 94x50mm	Thanh nén nhô
Hộp vuông lớn	Nắp hầm tàu hàng rời cỡ lớn	80x80, 100x100mm	Thanh nén nhô
Gioăng trượt CAT	Khe nối giữa hai tấm nắp	Theo bản vẽ của hãng nắp	Thép phẳng
Miếng góc đúc sẵn	Bốn góc nắp, thay cho nối vát	Theo cỡ gioăng thẳng	Thanh nén góc

Chọn vật liệu gioăng nắp hầm hàng: EPDM hay NBR

Tàu hàng rời và tàu container ngày nào cũng nắng, vì thế chọn gioăng cao su EPDM; tàu dầu hoặc hầm chở hàng thấm dầu thì dùng gioăng cao su chịu dầu. Mạch chính của EPDM không có nối đôi nên UV và ozone khó cắt, khác cao su tự nhiên nứt chân chim sau vài mùa. Điểm yếu là dầu khoáng: EPDM phồng, mềm trong vài ngày, nên dầu tràn trên boong phải lau sạch mép gioăng.

Vật liệu	Nhiệt độ làm việc	Chịu nắng, ozone	Chịu dầu khoáng	Chỗ dùng
EPDM xốp	−40 đến 120°C	Rất tốt	Kém	Tàu hàng rời, tàu container, boong hở
NBR	−30 đến 120°C	Kém	Tốt	Tàu dầu, hầm có hàng thấm dầu
Cao su tự nhiên (NR)	−30 đến 80°C	Kém, bị nứt chân chim	Kém	Nắp đặt trong khoang, ít nắng

Bảng tra cỡ và vết lún gioăng nắp hầm hàng

Số liệu theo quy tắc 25% bề dày, dùng khi thiếu sổ tay hãng nắp: gioăng cao 25mm nén 6.25mm, thay khi vết lún chạm 3.1mm.

Cao gioăng (mm)	Nhóm	Nén thiết kế 25% (mm)	Vết lún tối đa trước khi thay (mm)	Cỡ cao x rộng
15mm	Gioăng hộp	3.75	1.9	15x25, 15x30, 15x35mm (có sẵn)
20mm	Gioăng hộp	5	2.5	20x30 đến 20x45mm (có sẵn)
25mm	Gioăng hộp	6.25	3.1	25x30, 25x35, 25x40mm (có sẵn)
30mm	Gioăng hộp	7.5	3.75	30x40, 30x45, 30x50mm (có sẵn)
50mm	Gioăng hộp	12.5	6.25	Theo bản vẽ
80mm	Gioăng hộp	20	10	Theo bản vẽ

Thời điểm thay gioăng nắp hầm hàng

Thay gioăng khi vết lún vĩnh viễn đạt 50% độ nén thiết kế. Đổi gioăng đặc sang gioăng xốp thì đo lại đệm tựa, sao cho độ nén thực rơi vào 30 đến 50%. Lún nhanh bất thường thường do đệm tựa mòn: chỉnh đệm trước, thay gioăng sau.

Lỗi thường gặp khi thay gioăng nắp hầm hàng và cách xử lý

Bảy lỗi dưới đây hay gặp lúc thay gioăng.

Hiện tượng	Nguyên nhân	Cách xử lý
Gioăng phá cấu trúc, mất độ mềm	Nối dài cần bẻ chốt kẹp để chữa rỉ	Chỉ siết vừa tay, chốt thẳng đứng
Gioăng mới lún sau vài chuyến	Bỏ qua đệm tựa: đệm hao 3mm thì gioăng mới chịu thêm 3mm	Đo và chỉnh đệm tựa trước
Gioăng gánh toàn bộ trọng lượng nắp	Lắp gioăng cao hơn bản vẽ	Dùng đúng chiều cao theo bản vẽ
Hở ở góc sau vài ngày	Kéo căng khi lắp vào rãnh	Để gioăng nằm tự nhiên, chừa dư 1 đến 2% rồi mới cắt
Long đen cao su của chốt kẹp bẹp dúm	Tháo vòng chặn chống siết quá tay trong long đen	Giữ nguyên vòng chặn
Mặt gioăng bị rách	Gỉ, vảy sơn trên thanh nén	Làm sạch mép thanh nén
Gioăng EPDM trương nở, bở	Rửa bằng dầu hoặc dung môi	Lau bằng nước xà phòng loãng

Báo giá gioăng nắp hầm hàng

Giá tính theo tiết diện, vật liệu và số mét. Cần báo mặt cắt rộng x cao, đặc hay lõi rỗng, tổng chiều dài cộng 5 đến 10% hao góc, số góc, hàng chở có dầu hay hóa chất. Thiếu bản vẽ thì gửi đoạn gioăng cũ 10cm, cắt ở chỗ chưa lún.

Câu hỏi thường gặp về gioăng nắp hầm hàng