Đầu nối khí nén PC, PL, PU, PE, PY cho ống phi 4 đến 16mm

Đầu nối khí nén (đầu nối nhanh, đầu nối dây hơi, fitting) là chi tiết nhựa kèm đồng, đẩy ống vào là giữ, bấm vòng nhả là rút, không cần cờ lê hay đai. Dải cỡ phi 4 đến 16mm, ren M5 đến 1/2; theo datasheet hãng Jisan chịu 0 đến 9.9 kgf/cm² ở 0 đến 60°C. Kho giữ năm kiểu chính PC, PL, PU, PE, PY.

Các loại đầu nối khí nén: thẳng, co, chữ T, chữ Y, nối giảm

Catalogue Jisan đặt tên theo quy tắc: chữ cái đầu chỉ dạng thân, con số liền sau là đường kính ngoài ống, hậu tố chỉ ren. Họ này nằm trong danh mục ống nhựa; chín dạng thân thường gặp:

• PC: thân thẳng, ren ngoài ở một đầu, cắm ống ở đầu kia; hợp khi ống đi thẳng trục với lỗ ren.
• PCF: thân thẳng nhưng đầu ren là ren trong, dùng cho thiết bị mang sẵn đầu ren ngoài.
• PL: co 90 độ có ren ngoài; ống quay ngang ngay khi ra khỏi cổng sát mặt máy.
• PUL: co 90 độ nhưng cả hai đầu đều là cổng cắm ống, dùng ở góc hẹp.
• PU: hai cổng cắm ống thẳng hàng, để nối dài hoặc vá chỗ ống đứt.
• PE: chữ T ba cổng cắm ống, tách nhánh vuông góc; catalogue Jisan gọi là PUT.
• PY: chữ Y ba cổng cắm ống, chia luồng khí thành hai nhánh song song.
• PG, PW: nối hai cỡ ống khác nhau; PW10-08 chuyển từ phi 10 xuống phi 8.
• PZA: chữ thập, một nguồn cấp bốn ống.

Thông số kỹ thuật đầu nối khí nén

Giới hạn dùng là 9.9 kgf/cm² (0.97 MPa) trong khoảng nhiệt 0 đến 60°C, cho khí nén và nước. Các giá trị lấy từ datasheet Jisan, hàng hãng khác có thể khác nên số cuối cùng nằm trên nhãn lô.

Hạng mục	Thông số
Đường kính ngoài ống nhận	Phi 4, 6, 8, 10, 12, 16mm
Ren kết nối	M5, M6 và ren côn R1/8, R1/4, R3/8, R1/2
Áp suất	9.9 kgf/cm² tối đa, tương đương 0.97 MPa
Dải nhiệt	0 đến 60°C
Chân không	Tới -750 mmHg
Lưu chất	Khí nén hoặc nước
Thân	Nhựa, riêng phần ren làm bằng đồng
Giữ ống	Lò xo khóa kèm vòng nhả (sleeve)
Làm kín	Gioăng chữ V, oring và vòng đồng
Ren có keo	Đã phủ keo làm kín từ xưởng
Rút ống	Mất 1 đến 2 giây, tay không
Màu hàng sẵn trong kho	Nhựa đen đầu xanh, đồng vàng, đồng mạ trắng

Bảng tra mã và ren đặt đầu nối khí nén

Trong mã PC8-02, số 8 là phi ngoài của ống, đuôi 02 báo ren 1/4. Quy đổi đuôi: 01 là 1/8, 03 là 3/8, 04 là 1/2, riêng ren hệ mét ghi thẳng M5. Báo hai số này, hoặc đo lỗ ren trên thiết bị, là đủ để kho chọn đúng mã. Bảng xếp theo ren:

Nhóm	Mã ví dụ	Cỡ ống cắm (mm, đường kính ngoài)
Ren M5	PC4-M5	Phi 4
Ren 1/8	PC4-01	Phi 4
Ren 1/8	PC6-01	Phi 6
Ren 1/4	PL6-02	Phi 6
Ren 1/4	PC8-02	Phi 8
Ren 1/4	PL8-02	Phi 8
Ren 1/4	PC10-02	Phi 10
Ren 3/8	PC8-03	Phi 8
Ren 3/8	PL10-03	Phi 10
Ren 3/8	PC12-03	Phi 12
Ren 1/2	PC12-04	Phi 12
Ren 1/2	PC16-04	Phi 16

Bảng giá đầu nối khí nén

Giá tính trên từng cái, chưa VAT 8%, áp cho hàng thân nhựa ren đồng phổ thông; mua nhiều thì giá nằm gần đầu thấp. Mỗi ô gộp mọi cỡ ren của cỡ ống tương ứng.

Cỡ ống	Kiểu	Khoảng giá (đ/cái)
Phi 4	PC thẳng ren	từ 2.500 đến 7.000
Phi 4	PL co ren	từ 3.000 đến 7.000
Phi 4	PU, PE, PY	từ 2.000 đến 5.000
Phi 6	PC thẳng ren	từ 3.000 đến 15.000
Phi 6	PL co ren	từ 5.000 đến 18.000
Phi 6	PU, PE, PY	từ 2.000 đến 6.000
Phi 8	PC thẳng ren	từ 3.500 đến 15.000
Phi 8	PL co ren	từ 5.500 đến 17.000
Phi 8	PU, PE, PY	từ 2.000 đến 10.000
Phi 10	PC thẳng ren	từ 5.500 đến 16.000
Phi 10	PL co ren	từ 6.500 đến 18.000
Phi 10	PU, PE, PY	từ 3.500 đến 8.000
Phi 12	PC thẳng ren	từ 7.000 đến 16.000
Phi 12	PL co ren	từ 9.000 đến 20.000
Phi 12	PU, PE, PY	từ 4.500 đến 9.000
Phi 14	PC thẳng ren	từ 13.000 đến 23.000
Phi 14	PL co ren	từ 19.500 đến 28.000
Phi 14	PU, PE, PY	từ 9.000 đến 12.000
Phi 16	PC thẳng ren	từ 14.000 đến 24.000
Phi 16	PL co ren	từ 20.500 đến 29.000
Phi 16	PU, PE, PY	từ 10.000 đến 15.000

Chọn kiểu nối và loại ống đi kèm

Chọn kiểu theo đường đi của ống: PC khi ống thẳng trục lỗ ren, PL khi phải bẻ ngang sát thân máy, PU để vá đoạn đứt, PE để rẽ vuông, PY để chia đôi, PG hoặc PW khi đổi cỡ. Co PL giúp ống không bị gập tại điểm ra.

Về ống, nylon dùng được từ -40 đến 100°C và hợp đường cố định, còn PU dùng từ -20 đến 80°C, mềm hơn nên dành cho đoạn hay chuyển động. Đầu nối chỉ đòi trùng phi ngoài, vì thế ống hơi pu từ phi 4 đến 16 cắm khớp ngay. Xi lanh xì khí ở piston thì lỗi thường nằm ở bộ làm kín bên trong, tra thêm phớt xi lanh khí nén.

Lắp, tháo và xử lý rò ở đầu nối khí nén

Cắt đầu ống phẳng, vuông góc, vét sạch ba via rồi đẩy tới đáy, kéo nhẹ kiểm tra. Ren đã có keo sẵn, quấn băng tan vào sẽ thừa. Muốn rút ống, giữ vòng nhả đang ấn xuống rồi mới kéo.

Hiện tượng	Nguyên nhân	Cách xử lý
Xì khí ở miệng cắm ống	Đầu ống cắt chéo, hoặc gioăng chữ V bên trong đã hỏng	Cắt lại đầu ống rồi cắm lại; vẫn xì thì thay nguyên đầu nối
Xì khí ở chân ren	Ren hệ mét M5 và ren ống R1/8 trở lên không lắp lẫn được	Đối chiếu loại ren của lỗ trước khi vặn
Vòng nhả bị móp	Cờ lê siết vào vòng nhả thay vì thân	Chỉ kẹp lục giác hoặc cờ lê ở phần thân

Câu hỏi thường gặp về đầu nối khí nén