# Phớt mặt chà (phớt cơ khí) máy bơm trục 10 đến 100mm: kiểu 301, 155, 109

> Phớt mặt chà (phớt cơ khí) kiểu MG1 chịu 16 bar, trục 10 đến 100mm. Cấu tạo, vật liệu mặt chà, bảng tra kiểu 301, 155, 109 và cách đo đặt đúng cỡ.

- URL gốc: https://caosunhua.net/san-pham/phot-mat-cha/
- Cập nhật: 2026-11-03
- Nguồn: Cao Su Nhựa Kỹ Thuật (https://caosunhua.net/)

**Giá tham khảo:** ₫130,000 – ₫864,000 / cái

Phớt mặt chà máy bơm kiểu 301, 155, 109, 560A, trục 10 đến 100mm, đặt theo d1, d7 và chiều dài lắp.

Phớt mặt chà, tên kỹ thuật là phớt cơ khí (mechanical seal), bịt chỗ trục xuyên qua vỏ bơm bằng hai vòng mài phẳng: một vòng quay cùng trục, một vòng cố định, ép sát nhau qua lớp nước mỏng. Kiểu MG1 chịu 16 bar, từ -20°C đến 140°C, tốc độ trượt 10 m/s.

![Phớt mặt chà: phớt cơ khí mặt chà gồm vòng quay và vòng tĩnh](https://caosunhua.net/wp-content/uploads/2026/11/phot-mat-cha-phot-co-khi-mat-cha-gom-vong-quay-va-vong-tinh-1024x768.jpg)

Phớt mặt chà — phớt cơ khí mặt chà gồm vòng quay và vòng tĩnh.

![Phớt mặt chà, phớt cơ khí: phớt cơ khí lò xo nhiều và vòng đen](https://caosunhua.net/wp-content/uploads/2026/11/phot-mat-cha-phot-co-khi-lo-xo-nhieu-va-vong-den-1024x768.jpg)

Phớt cơ khí lò xo nhiều và vòng đen.

![Phớt mặt chà, phớt cơ khí: phớt cơ khí vỏ inox cạnh vòng đen](https://caosunhua.net/wp-content/uploads/2026/11/phot-mat-cha-phot-co-khi-vo-inox-canh-vong-den-1024x768.jpg)

Phớt cơ khí vỏ inox cạnh vòng đen.

![Phớt mặt chà, phớt cơ khí: phớt cơ khí lò xo côn tách rời từng chi tiết](https://caosunhua.net/wp-content/uploads/2026/11/phot-mat-cha-phot-co-khi-lo-xo-con-tach-roi-tung-chi-tiet-1024x768.jpg)

Phớt cơ khí lò xo côn tách rời từng chi tiết.

![Phớt mặt chà, phớt cơ khí: phớt cơ khí ống bọc xanh](https://caosunhua.net/wp-content/uploads/2026/11/phot-mat-cha-phot-co-khi-ong-boc-xanh-1024x768.jpg)

Phớt cơ khí ống bọc xanh.

![Phớt mặt chà, phớt cơ khí: phớt cơ khí inox và vòng đen trên nền xám](https://caosunhua.net/wp-content/uploads/2026/11/phot-mat-cha-phot-co-khi-inox-va-vong-den-tren-nen-xam-1024x768.jpg)

Phớt cơ khí inox và vòng đen trên nền xám.

## Phớt mặt chà khác phớt nổi máy công trình ở ba điểm

Phớt nổi của hộp số di chuyển, con lăn xích ở [phớt máy xúc](https://caosunhua.net/san-pham/phot-may-cong-trinh/) cũng làm kín bằng hai mặt mài, nhưng hai loại không thay nhau được:

- **Lực ép:** phớt nổi dùng hai vòng cao su ép hai vòng thép; phớt mặt chà dùng lò xo hoặc ống xếp.
- **Nhiệm vụ:** phớt nổi giữ dầu mỡ trong hộp số và chắn bùn cát ở tốc độ thấp; phớt mặt chà chặn nước bơm rò dọc trục.
- **Vật liệu mặt:** phớt nổi là thép hợp kim đúc; phớt mặt chà là carbon, gốm, SiC hoặc cacbua vonfram.

## Thông số kỹ thuật phớt mặt chà

Giới hạn theo catalogue hãng gốc, từ 6 bar đến 42 bar.

| Chỉ tiêu | Giá trị |
| --- | --- |
| Kiểu MG1 (109) | 16 bar, -20°C đến 140°C, 10 m/s, trục 10 đến 100mm |
| Kiểu BT-AR (301) | 6 bar, -20°C đến 120°C, 10 m/s |
| Kiểu BT-FN (155) | 12 bar, -35°C đến 180°C, 15 m/s |
| Kiểu EA560 (560A) | 7 bar, -20°C đến 100°C, 5 m/s |
| Độ cứng silic cacbua (SiC) | 9 đến 9.5 Mohs |
| Cacbua vonfram (TC), vòng đặc | tới khoảng 400°C |
| Cặp TC với TC khi chạy khô | có thể hỏng trong chưa đầy 1 phút |
| API 682 cấp 1 | -40°C đến 260°C, tới 22 bar |
| API 682 cấp 2 và 3 | -40°C đến 400°C, tới 42 bar |
| Phớt chắn dầu, để so sánh | chịu chênh áp khoảng 0.5 bar |
| Mẫu BT-FN 15 của bơm Ebara CDX | d1 = 15mm, d7 = 26.9mm, l1 = 29mm |
| Gioăng phụ Viton FKM | tới 200°C; trong nước nóng khoảng 90°C |

## Cấu tạo và vật liệu phớt mặt chà

Bộ phớt gồm bốn chi tiết. Chạy khô vài giây là mặt nóng, gioăng phụ cháy, nên phải mồi nước trước khi khởi động.

- **Vòng quay:** lắp trên trục, thường là carbon graphite hoặc silic cacbua.
- **Vòng tĩnh:** đặt trong lỗ vỏ bơm, bằng gốm, silic cacbua hoặc cacbua vonfram.
- **Lò xo hoặc ống xếp:** giữ lực ép và bù phần mòn; kiểu 301, 109 dùng ống xếp cao su, kiểu 155 dùng lò xo côn.
- **Gioăng phụ:** [oring](https://caosunhua.net/san-pham/oring-cao-su/), chén hoặc ống xếp cao su bịt kín tĩnh quanh hai vòng.

| Cặp mặt chà | Hợp với |
| --- | --- |
| **Carbon / gốm** | nước sạch, phổ thông, giá thấp |
| **Carbon / SiC** | nước nóng hoặc lẫn tạp chất nhẹ |
| **SiC / SiC** | nước lẫn cát, bùn loãng và hóa chất |
| **TC / TC** | chất mài mòn mạnh, áp cao, cấm chạy khô |

Gioăng phụ thường hỏng trước mặt chà. EPDM dùng cho nước nóng, hơi nước, gặp dầu khoáng thì hỏng; [cao su viton](https://caosunhua.net/san-pham/gioang-cao-su-viton/) FKM giữ được dầu và hóa chất; NBR hợp nước lạnh và dầu khoáng; chất ăn mòn mạnh cần gioăng bọc [teflon PTFE](https://caosunhua.net/san-pham/phot-silicon-ptfe/).

## Bảng tra kiểu phớt cơ khí 301, 155, 109, 560A

Số kiểu là cách gọi của nhà làm Trung Quốc cho kiểu hãng gốc, lắp lẫn được về kích thước.

| Tên chợ | Hãng gốc | Bơm hay lắp | Cấu tạo |
| --- | --- | --- | --- |
| **301** | BT-AR | bơm gia đình, bơm tăng áp | ống xếp cao su, quay hai chiều |
| **155** | BT-FN | Ebara CD, CDX, JE (trục 15) | lò xo côn, chỉ quay một chiều |
| **109 (phớt lùn)** | MG1 | bơm ly tâm công nghiệp, trục 10 đến 100mm | ống xếp cao su, lò xo trụ, quay hai chiều |
| **560A (phớt cao)** | EA560 | bơm nước, bơm chìm | ống xếp cao su, vòng tĩnh có chén cao su |
| **Cartridge** | theo hãng bơm | bơm trục đứng Grundfos CR (trục 12, 16, 22) | cả bộ lắp sẵn trong ống lót |

## Báo giá phớt mặt chà

Giá thay đổi theo kiểu phớt, cỡ trục, cặp mặt chà và cao su gioăng phụ. Bơm axit, kiềm xem [phớt bơm hóa chất](https://caosunhua.net/san-pham/phot-bom-hoa-chat/).

## Đặt phớt mặt chà theo đường kính trục và chiều dài lắp

Ba số đo cần có: d1 là đường kính trục tại chỗ lắp, d7 là đường kính ngoài vòng tĩnh, l1 là chiều dài lắp, thêm kiểu hoặc model bơm. Trục có ống lót thì đo ống lót. Cùng cỡ trục, khác kiểu thì khác d7 và l1; hộp ghi 109-55 là kiểu 109 cho trục 55mm. Mã theo hãng bơm Ebara, Grundfos, Pentax, Wilo có ở [phớt máy bơm](https://caosunhua.net/san-pham/phot-may-bom/).

## Chọn phớt đơn hay phớt kép theo chất bơm

Phớt đơn có một cặp mặt, lắp lẫn theo EN 12756, đủ cho bơm nước thông dụng. Phớt kép có hai cặp mặt và khoang chặn ở giữa, dùng khi chất bơm dễ cháy nổ hoặc lẫn hạt; bơm chìm Pentax DMT ghép MG1 với BT-AR cỡ trục 20, 25 hoặc 30mm.

## Thay phớt mặt chà theo cặp khi mặt mòn

Hai mặt đã rà thành cặp, ghép với mặt mới là rò. Ba dấu hiệu dưới đây đều dẫn tới thay cả bộ.

| Hiện tượng | Nguyên nhân | Cách xử lý |
| --- | --- | --- |
| **Vệt xước hình tia trên mặt tiếp xúc** | Cát lọt giữa hai mặt | Thay cả bộ |
| **Gioăng phụ cứng, nứt hoặc bẹp** | Không còn đủ lực ép dù mặt chà còn tốt | Thay cả bộ |
| **Mặt chà mẻ mép hoặc nứt chân chim** | Va đập khi lắp hoặc chạy khô | Thay cả bộ, không mài lại |

Khi lắp, bôi gioăng phụ bằng nước xà phòng (gioăng EPDM kỵ mỡ đặc), ấn bằng tay, không gõ búa, không chạm tay vào mặt mài.

## Câu hỏi thường gặp về phớt mặt chà

### Phớt mặt chà lắp cho trục cỡ bao nhiêu?

Kiểu MG1 (109) có trục 10 đến 100mm theo catalogue; kiểu 301 cho bơm gia đình thường là trục 10 đến 25mm. Cỡ ngoài dải đó đặt theo mã máy.

### Phớt mặt chà khác phớt chắn dầu ở đâu?

Khác nguyên lý. Phớt chắn dầu có môi cao su tì lên trục, chịu chênh áp chừng 0.5 bar; phớt mặt chà ép hai mặt cứng vào nhau, kiểu MG1 chịu tới 16 bar.

### Vì sao phớt mặt chà giá cao hơn?

Hai mặt cần mài phẳng chính xác và làm từ vật liệu cứng như SiC, cacbua vonfram. Đổi lại phớt kín hơn và chịu tốc độ trượt 10 đến 15 m/s.

### Có thay riêng một mặt được không?

Không nên. Hai mặt mòn theo cặp nên mặt mới không áp khít với mặt cũ; thay cả bộ.

### Đặt phớt mặt chà cần gửi thông tin gì?

Số đo d1, d7, l1, model bơm nếu còn nhãn, chất bơm và nhiệt độ. Bộ cũ nên chụp ảnh khi đã tháo rời.